وب سایت رسمی عباس امیرانتظام

Abbas Amirentezam Official Website

در دنیا هیچ بن بستی نیست،
یا راهی خواهم یافت یا راهی خواهم ساخت.

نویسنده ناشناس

از تاریخ 1358/09/28 جمعاً 38 سال و 205 روزمقاومت در راه آزادی ایران

به نقل از سایت گویا

براساس یک گزارش تازه توسط نشریه "میدل ایست ژورنال" که با کمک اطلاعات قبلا محرمانه تنظیم شده است، دولت های نیکسون و فورد شرایطی را پدید آوردند که به تزلزل حکومت پهلوی در اواخر دهه 1970 و وقوع انقلاب اسلامی در ایران دامن زد.

"میدل ایست ژورنال" توسط یک موسسه مطالعاتی به نام "انستیتوی خاورمیانه" در واشنگتن منتشر می شود. این گزارش حاصل دو سال تحقیقات اندرو اسکات کوپر، پژوهشگر، است. لس آنجلس تایمز روز جمعه مطلبی به قلم برزو دراگاهی درباره این گزارش چاپ کرد که در زیر می خوانید.
------------------------------------------------------------

گنجینه ای از یادداشت ها، متون مکالمات و سایر مناظرات نشان می دهد که در اواسط دهه 1970 اختلافات شدیدی میان دولت های جمهوری خواه آمریکا و محمد رضا شاه پهلوی بر سر قیمت نفت بروز کرد.

گزارش آقای کوپر در "میدل ایست ژورنال" بر نقش سیاستگذاران کاخ سفید - از جمله دونالد رامسفلد دستیار ارشد پرزیدنت فورد - تمرکز دارد که امیدوار بودند بهای نفت را پایین ببرند و بلندپروازی های شاه را مهار کنند؛ این تلاش ها علیرغم اخطارهای هنری کیسینجر، وزیر خارجه وقت آمریکا، انجام شد که می گفت چنین حرکاتی ممکن است ظهور یک "رژیم رادیکال" در ایران را تسریع کند. 
 
جرالد فورد درحال سبک سنگین کردن گزینه های خود برای فشار بر شاه برای پایین آوردن قیمت نفت بود که هنری کیسینجر در محاوره ای در اوت 1974 به او هشدار داد: "شاه یک آدم پوست کلفت و پست است. اما او دوست واقعی ماست. اگر زیر پایش را خالی کنیم کمرش را شکسته ایم."

تحلیلگران و مورخان اغلب بر این باورند که این جیمی کارتر، رئیس جمهور دموکرات، بود که در مورد ایران خرابکاری کرد و اجازه داد این کشور به یکی از مخالفان آمریکا در منطقه بدل شود. اما این گزارش (میدل ایست ژورنال) حاکیست که پیشینیان جمهوری خواه وی نه تنها به سقوط شاه کمک کردند بلکه درحال حرکت به سوی عربستان سعودی به عنوان متحد کلیدی آمریکا در منطقه خلیج فارس بودند.

بررسی اوضاع قبل از انقلاب ایران، برای حوادث امروز هم دارای اهمیت است. کوپر می گوید وضعیت اقتصادی ایران درست پیش از انقلاب به وضعیت کنونی شباهت دارد و این بار محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران با تکیه بر بهای بالای نفت، پول زیادی خرج می کند.

گزارش آقای کوپر عمدتا بر اسناد بایگانی شده در کتابخانه ریاست جمهوری جرالد فورد استوار است.

این اسناد حاکیست که با نمایان شدن آثار شدیدا منفی بهای سنگین نفت در اوایل دهه 1970، واشنگتن به تدریج به ایران ترشرویی نشان داد.

پس از پایان تحریم نفتی به خاطر حمایت آمریکا از اسرائیل در مارس 1974، مقام های آمریکایی شاه را عامل اصلی بالا ماندن قیمت نفت می دانستند و خواهان دست برداشتن وی از تندروی بودند.

در یک مقطع دونالد رامسفلد، که بعدا به عنوان وزیر دفاع جورج بوش رئیس جمهور کنونی خدمت کرد، به یک مقام ارشد ایرانی که مسئول خریداری تسلیحات بود هشدار داد که تهران درحال از دست دادن دوستانش در واشنگتن است.

وی در برخوردی با ژنرال حسن طوفانیان - که سه دهه پیش در گزارشی توسط واشنگتن پست تشریح شده - به او گفت: "سعی نکن مرا دور بزنی. فراموش نکن که تمامی صادرات [تسلیحاتی] باید به تایید من و کیسینجر برسد."

ویلیام سایمون وزیر خزانه داری و انرژی در دولت های نیکسون و فورد، از جمله کسانی بود که طرفدار فشار بر ایران بودند. وی شاه را به خاطر بهای بالای نفت مقصر می شناخت و می خواست آمریکا از معاملات تسلیحاتی به عنوان اهرم فشار استفاده کند.

وی در ژوئیه 1974 در اشاره به شاه ایران به پرزیدنت نیکسون گفت: "او، به همراه ونزوئلا، سرکرده کسانی است که مسئول قیمت نفت هستند. آیا می شود بر شاه فشار وارد کرد؟".

در طول سالیان، کیسینجر از رفتاری دوستانه تر با ایران و شاه حمایت می کرد. این گزارش حاکیست که کیسینجر دارای بینشی ویژه در مورد بی ثباتی ایران بود. در آن زمان محیط های دانشگاهی در ایران متلاطم بود و چریک ها به تاسیسات آمریکا حمله می کردند و مقام های مهم ترور می شدند.

حتی در سال 1974 نیز یک تحلیل سازمان اطلاعات آمریکا، سیا، زنگ خطرها را به صدا درآورد چرا که می گفت برنامه بازسازی بلندپروازانه ایران توسط شاه باعث کشمکش فرهنگی و ایجاد قطب های متضاد اقتصادی در این کشور شده است.

اواخر سال 1976 شاه به دلیل کمبود شدید پول گرفتار مشکلات عمیق اقتصادی بود. او از اوپک می خواست بهای نفت را 25 درصد بالا ببرد، حرکتی که آمریکا با آن مخالف بود.

براساس این اسناد، فورد که پس از استعفای نیکسون جانشین او شده بود در دسامبر 1976 به اردشیر زاهدی سفیر ایران گفت: "مشاوران من اتفاق نظر دارند که وضع اقتصاد جهانی خوب نیست. هر گونه افزایشی در بهای نفت اثری جدی بر ساختار مالی جهان به جا خواهد گذاشت."

اما مقام های آمریکایی به خصوص سایمون، بدون آگاهی شاه سرگرم همکاری با عربستان بودند تا در ازای کمک به افت قیمت نفت به این پادشاهی عرب کمک سیاسی و تسلیحاتی ارائه دهند. سعودی ها در اجلاس ماه دسامبر در دوحه، قطر، با اعلام اینکه تولید نفت را سه میلیون بشکه در روز افزایش خواهند داد (از 8 میلیون و 600 هزار به 11 میلیون و 600 هزار) اوپک را شگفت زده کردند. آن حرکت باعث افت قیمت نفت شد.

کیسینجر به فورد گفت: "ما باید به خاطر آنچه در اوپک اتفاق افتاد به خود تبریک بگوییم. من همواره گفته ام که سعودی ها نقش کلیدی دارند... دیپلماسی عالی ماست که باعث این وضع شد."

اما این یک پیروزی بود که ضررهای زیادی به دنبال داشت. ایران که همه ذخایر خود را صرف خریداری سلاح های آمریکایی و برنامه تمدن بزرگ شاه کرده بود - برنامه ای که با تزریق حجم عظیمی پول به کشور باعث تورم شد - با کمبود شدید مالی روبرو شد.

شاه ورشکسته شده بود. افت بهای نفت همراه با تورم او را وادار به ترک طرح های بلندپروازانه برای مدرن سازی کشورش کرد.

کوپر در گزارش خود می نویسد: "فروپاشی اجلاس دوحه، و تصمیم عربستان سعودی برای تضعیف بهای نفت خام و افزایش تولید برای اشباع بازار، اقتصاد ایران را به سوی پرتگاه سوق داد."

دولت شاه که به دلیل افت شدید درآمد نفتی به لرزه درآمده بود، یک بودجه ریاضتی را اعمال کرد که باعث بیکاری هزاران نفر و از بین رفتن اعتماد سرمایه گذاران شد و طبقه متوسط ایران را وحشتزده کرد. هرج و مرج اقتصادی و بیکاری به سرعت گسترش یافت.

ظرف یک سال پس از اجلاس دوحه، اولین تظاهرات انبوه در خیابان های پایتخت ایران شکل گرفت؛ تظاهراتی که انقلاب را به دنبال داشت.

  به نقل از سایت گویا

 


 

Los Angeles Times 

U.S. policies may have contributed to Iran revolution, study says

A report based on declassified documents suggests that the Nixon and Ford administrations, angry with the shah for his support for raising oil prices, worked to curb his ambitions.

By Borzou Daragahi, Los Angeles Times Staff Writer
October 17, 2008
BEIRUT -- A new report based on previously classified documents suggests that the Nixon and Ford administrations created conditions that helped destabilize Iran in the late 1970s and contributed to the country's Islamic Revolution.

A trove of transcripts, memos and other correspondence show sharp differences over rising oil prices developing between the Republican administrations and Mohammed Reza Shah Pahlavi in the mid-1970s, says a report to be published today in the fall issue of Middle East Journal, an academic journal published by the Washington-based Middle East Institute, a think tank.

The report, after two years of research by scholar Andrew Scott Cooper, zeros in on the role of White House policymakers -- including Donald H. Rumsfeld, then a top aide to President Ford -- hoping to roll back oil prices and curb the shah's ambitions, despite warnings by then-Secretary of State Henry Kissinger that such a move might precipitate the rise of a "radical regime" in Iran.

"The shah is a tough, mean guy. But he is our real friend," Kissinger warned Ford, who was considering options to press the monarch into lowering oil prices, in an August 1974 conversation cited by the report. "We can't tackle him without breaking him."

Analysts and historians often contend that President Carter, a Democrat, fumbled Iran, allowing the country to eventually become one of the chief U.S. opponents in the region. But the report suggests that his Republican predecessors not only contributed to the shah's fall but also were inching toward a realignment with Saudi Arabia as the key U.S. ally in the Persian Gulf.

The examination of pre- revolutionary Iran has special relevance today. Cooper said Iran's economic situation just before the revolution resembled its current state, this time with big-spending President Mahmoud Ahmadinejad banking on high oil prices to sustain his power.

"Ahmadinejad's fiscal recklessness is eerily reminiscent of the shah's, with Iran's inflation rate running at approximately 30% and Iran's current deficit approximately $12 billion -- not to mention widespread underemployment and unemployment," Cooper said in an e-mail.

The report, based mostly on documents stored at the Gerald R. Ford Presidential Library in Ann Arbor, Mich., opens a window on an unruly period more than 30 years ago that precipitated Iran's 1979 Islamic Revolution, which established a template for religiously inspired Muslim movements throughout the Middle East.

As high oil prices in the early 1970s began strangling the U.S. economy, Washington began to sour on Iran, the documents suggest. After an oil embargo over American support of Israel ended in March 1974, U.S. officials considered the shah the principal culprit in keeping oil prices from falling and wanted him to put on the brakes. At one point, Rumsfeld, who later served as the current President Bush's Defense secretary, warned Iran's chief arms procurement official that Tehran was losing friends in Washington.

"Don't try to get around me," he reportedly told Gen. Hassan Toufanian, in an encounter described by the Washington Post three decades ago and cited in the report. "Remember, Kissinger and I have to approve all [arms] exports."

Chief among those advocating pressure on Iran was William Simon, who served as Treasury secretary and energy czar under the Nixon and Ford administrations. He blamed the shah for high oil prices and wanted the U.S. to use weapons sales to Tehran as leverage.

"He is the ringleader on oil prices, together with Venezuela," Simon told President Nixon in July 1974, referring to the Iranian ruler. "Is it possible to put pressure on the shah?"

Over the years, Kissinger advocated a friendlier line on Iran and the shah, who had been brought back to power by a U.S.-engineered coup in 1953. The report suggests that Kissinger had special insights into the country's instability. At the time, university campuses in Iran were in turmoil, and guerrillas were attacking U.S. facilities and assassinating key officials. Even in 1974, a CIA analysis sounded the alarm, saying the shah's ambitious buildup of the country was causing economic polarization and cultural clashes that were roiling Iran.

By late 1976 the shah was in deep financial trouble, facing a huge cash crunch. He wanted the Organization of the Petroleum Exporting Countries oil cartel, or OPEC, to raise oil prices by 25%, a move the U.S. opposed.

"There is unanimity among my advisors that the world economy health is not good," Ford told Iranian Ambassador Ardeshir Zahedi in December 1976, according to the archives. "Any increase in the price of oil would have a serious impact on the world financial structure."

But U.S. officials, especially Simon, had been working with Saudi officials behind the shah's back to seek help on oil prices in exchange for political and military support for the Arab kingdom. The Saudis stunned OPEC by announcing at a December summit in Doha, Qatar, that they would boost production to 11.6 million barrels a day from 8.6 million barrels, driving down prices.

"We should get credit for what happened at OPEC," Kissinger told Ford. "I have said all along the Saudis were the key. . . . Our great diplomacy is what did it."

But it would prove to be a Pyrrhic victory in terms of one American ally. Iran was cash-strapped, having spent much of its reserves on American weapons and the shah's Great Civilization programs, which spurred inflation by flooding the country with money.

The shah was broke. Declining oil revenue amid continued inflation forced him to abandon ambitious plans to modernize his country.

"The collapse of the Doha summit, and the Saudi decision to undercut the price of crude and boost its output to try to flood the market, rushed the Iranian economy to the precipice," Cooper writes in his report.

The shah's government, shaken by the loss of oil revenue, imposed a harsh austerity budget that threw thousands out of work, collapsed investor confidence and panicked middle-class Iranians. Economic chaos and unemployment quickly spread.

Within a year of the Doha summit, the first mass demonstrations that grew into revolution broke out on the streets of the Iranian capital.

http://www.latimes.com/news/printedition/asection/la-fg-shah17-2008oct17,0,7529887.story